Gastcolumn Jan Creutz

Niet dakloos maar bodemloos (tussen wal en schip)

Een kennis van mij kwam zeven jaar geleden uit Hongarije naar Nederland om te werken, bovendien zijn de sociale omstandigheden hier goed, zeker vergeleken met zijn geboorteland. Nederland geniet in het buitenland een uitstekende reputatie op dit gebied.

Een baan was snel gevonden, goed betaald naar Hongaarse normen. Wonen kon in een pand van de werkgever, dus gelijk je leven op de rails. Voor de eerste drie maanden. Het pand werd verkocht en iedereen moest er uit, vervangende woonruimte was niet het probleem van de werkgever. Als je nog nooit van huurbescherming hebt gehoord, ga je daar ook niet naar op zoek.

Wat daarna volgde was een aaneenschakeling van onderbetaald werk, tijdelijk onderdak,’uitgestelde’ betalingen van werkgevers. Uiteindelijk definitief dakloos. Ongetwijfeld een mysterie voor de gevestigde orde, want hoe kan je dakloos worden als je een baan en dus een inkomen hebt? De theorie verschilt van de praktijk: alle nare factoren versterken elkaar; onregelmatig werk doordat je geen woonadres kan opgeven, tijdelijke woonruimte is relatief duur, door lager inkomen en hogere kosten is het niet mogelijk om de in de particuliere sector gevraagde drie maanden borg en een maand huur vooruit te betalen. Vaak worden ook nog ‘contractkosten’ gevraagd.

De instanties

Met goede bedoelingen biedt het Leger des Heils onderdak. Maar ook onder daklozen is er veel diversiteit: alcoholisten, junks, psychische patiënten, criminelen, sociopaten enz. Als redelijk normaal mens wil je daar niet tussen liggen. Ook de gemeente heeft een afdeling, geheel gewijd aan daklozen, maar ook deze organisatie bezwijkt onder het ‘aanbod’.

Ondertussen is onze Hongaarse vriend bij zijn laatste werkgever, een uitzendbureau, ontslagen.Het bedrijf waar hij werkzaam was heeft gekozen voor een ander uitzendbureau. Zijn inkomen stopt dus en het uitzendbureau sommeert hem de ‘bedrijfswoning’ te verlaten. Hoewel hij via via tijdelijk in een bootje kan wonen, moet er wat veranderen in zijn leven.

De daklozendienst van de gemeente schijnt je van een postadres te kunnen voorzien. Een adresregistratie is in Nederland eigenlijk de basis voor alles, een bodem waarop je je leven kan laten groeien. Maar omdat hij door zijn arbeidshistorie ‘rechten’ heeft opgebouwd en zelfs WW kan aanvragen, is hij hierdoor officieel niet aan te merken als dakloze.

Een postadres registratie bij de gemeente is niet beschikbaar. Het advies was ‘om in je netwerk iemand te zoeken waar je je kan inschrijven’. Als dakloze bestaat je netwerk voornamelijk uit lotgenoten. Als je niet kan douchen en je kleding niet kan wassen, ben je al gauw een paria.Je kan bovendien geen DigiD aanvragen (postcode nodig) dus geen WW, dus geen geld, rechten opgebouwd? De bodem wordt onder je vandaan geschopt; zonder bodem geen dak.

Jan Creutz

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *